Αναλυτικά
Ο καλύτερος τρόπος για να αποκτήσετε μια «σφαιρική» εικόνα της πόλης είναι κάνοντας το μικρό γύρο της λίμνης, ξεκινώντας από τη νότια παραλία και καταλήγοντας στη βόρεια. Χαλάρωση και ηρεμία είναι τα πρώτα συναισθήματα που σας κατακλύζουν, καθώς περιδιαβαίνετε το στενό παραλίμνιο δρόμο. Πυκνές οξιές και θεόρατα πλατάνια οριοθετούν τη διαδρομή, δημιουργώντας ένα σχεδόν απόκοσμο σκηνικό. Πυκνά παρόχθια δάση προστατεύουν στοργικά τους φτερωτούς τους ενοίκους. Η Ορεστιάδα αγκαλιάζει μια σημαντική ορνιθοπανίδα, με περισσότερα από 200 είδη, πολλά από τα οποία είναι σπάνια και επαπειλούμενα. Ντόπιοι ψαράδες στα καστοριανά «καράβια» τους, τις πλάβες, συναγωνίζονται σε μαεστρία τα υδρόβια πουλιά με έπαθλο κάθε λογής λιμνόψαρα. Στο σεργιάνι σας επιβάλλεται μια στάση στο Σπήλαιο του Δράκου με τις επτά υπόγειες λίμνες και τις δέκα αίθουσες που φέρουν εντυπωσιακό σταλακτιτικό διάκοσμο. Αν θέλετε να θαυμάσετε την πόλη από ψηλά, ακολουθήστε την καταπράσινη διαδρομή που οδηγεί στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία ή συνεχίστε ακόμη ψηλότερα μέχρι το ύψωμα του Αγίου Αθανασίου.
Περιηγηθείτε στις αρχοντο-γειτονιές
Σε κοντινή απόσταση από τη λίμνη, η παλιά συνοικία Ντολτσό, από τις πιο γραφικές γειτονιές της πόλης, θα σας μαγέψει με τα μεγαλοπρεπή αρχοντικά του 17ου και 18ου αι. τα οποία στέκουν αδιάψευστοι μάρτυρες μιας οικονομίας που «άνθισε» χάρη στην κατεργασία και το εμπόριο της γούνας. Πολλά από αυτά έχουν μετατραπεί σε μουσεία, όπως το αρχοντικό Νεράτζη Αϊβάζη που στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο, το αρχοντικό Εμμανουήλ που στεγάζει το Μουσείο Ενδυματολογίας κ.ά. Ολοκληρώνοντας τον περίπατό σας, κοντά στη βόρεια παραλία θα συναντήσετε τη δεύτερη παλιά γειτονιά της πόλης, το Απόζαρι με την αριστοκρατική ατμόσφαιρα, τις περίτεχνες βυζαντινές εκκλησιές και τα όμορφα αρχοντικά, χαρακτηριστικά δείγματα μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής.
Ανακαλύψτε Βυζαντινούς θησαυρούς
Ιδιαίτερο αξιοθέατο της Καστοριάς αποτελούν οι πάμπολλες, πάνω από 60, βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησιές που χρονολογούνται από τον 9ο έως τον 19ο αι. Όλες είναι τύπου βασιλικής, εκτός από την Παναγία Κουμπελίδικη, η οποία πήρε το όνομά της από το χαρακτηριστικό της τρούλο (κουμπέ). Από τις πιο εντυπωσιακές, θεμελιωμένη στις όχθες της λίμνης, είναι η Μονή Παναγίας Μαυριώτισσας (1802) που προκαλεί το θαυμασμό με τις τοιχογραφίες του καθολικού, αλλά και τις εξωτερικές, που απεικονίζουν αυτοκράτορες του Βυζαντίου. Ξεχωρίζουν επίσης οι ναοί των Ταξιαρχών και των Αγίων Αναργύρων (από τα αρχαιότερα μνημεία της πόλης) στο Ντολτσό, του Αγίου Στεφάνου, του Αγίου Παντελεήμονα και των Εσοδίων της Θεοτόκου στο Απόζαρι.
Μην παραλείψετε μια επίσκεψη στο Μουσείο Βυζαντινής Τέχνης (πλατεία Δεξαμενής), όπου εκτίθενται αντικείμενα της Βυζαντινής περιόδου: πάνω από 700, άριστα συντηρημένες, φορητές εικόνες από τους ναούς της πόλης, γλυπτά, τοιχογραφίες και αγιογραφίες.
Μην παραλείψετε να:
- Χαρείτε τις ομορφιές της λίμνης και μια πανοραμική εικόνα της πόλης «εν πλω», στο τουριστικό σκάφος που πραγματοποιεί τον περίπλου της χερσονήσου.
- Επισκεφθείτε το πρότυπο ενυδρείο, το μεγαλύτερο γλυκού νερού των Βαλκανίων. Εδώ φιλοξενούνται κοινές, αλλά και επαπειλούμενες ιχθυοποικιλίες (όπως ο οξύρρυγχος) λιμναίων και ποτάμιων νερών.
- Θαυμάστε τη φημισμένη καστοριανή τέχνη της γουναρικής στα πολλά εργαστήρια – εκθετήρια και στο Κέντρο Γούνας Ε.ΔΗ.ΚΑ.
Αξίζει ακόμα να επισκεφθείτε:
- Το Δισπηλιό (7 χλμ. ΝΑ της Καστοριάς). Στη θέση Νησί έχει ανασκαφεί πασσαλόκτιστος προϊστορικός λιμναίος οικισμός που χρονολογείται από το 5.000 π.Χ. Δίπλα έχει διαμορφωθεί ένα εντυπωσιακό πάρκο με φυσική αναπαράσταση μέρους του οικισμού αυτού και πληροφορίες για τη ζωή των κατοίκων της περιοχής πριν από περίπου 7.000 χρόνια.
- Το παραδοσιακό χωριό Νεστόριο (28 χλμ. ΝΔ), όπου κάθε καλοκαίρι στις όχθες του Αλιάκμονα ποταμού διοργανώνεται το διάσημο River Party με τη συμμετοχή γνωστών καλλιτεχνών.
- Το χωριό Νόστιμο (17 χλμ. ΝΔ), γνωστό για το απολιθωμένο δάσος του, ηλικίας 20 εκατομμυρίων χρόνων.
- Τα Κορέστεια χωριά στα βόρεια του νομού. Αν και σήμερα τα περισσότερα από αυτά έχουν ερημώσει, ξεχωρίζουν για τη μοναδική ατμόσφαιρα και την ιδιαίτερη κατασκευή των σπιτιών τους από πλίνθους, τα ονομαζόμενα «σπίτια της λάσπης».
- Το χιονοδρομικό κέντρο Βιτσίου, κοντά στο γραφικό χωριό Πολυκέρασο (22 χλμ. ΒΑ) για σκι και snowboard.
Δισπηλιό Καστοριάς. Ο αρχαιότερος νεολιθικός οικισμός στην Ευρώπη
Περίπου στο 4ο χλμ του δρόμου που ενώνει την Καστοριά με το Άργος Ορεστικό, (8 χλμ από την πόλη της Καστοριάς) θα συναντήσετε τον οικισμό του Δισπηλιού, ο οποίος είναι ο αρχαιότερος νεολιθικός οικισμός στην Ευρώπη. Το Δισπηλιό ανακαλύφθηκε τυχαία, όταν το 1932, η στάθμη στη λίμνη της Καστοριάς κατέβηκε και αποκαλυφθήκαν ίχνη από ξύλινους πασσάλους. Αμέσως ξεκίνησαν αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή, οι οποίες θεωρούνται μέχρι και σήμερα από τις πιο σημαντικές που έχουν λάβει ποτέ χώρα στην Ελλάδα.
Οι ανασκαφές κράτησαν πολλά χρόνια και σταδιακά έφεραν στο φως ανεκτίμητα ευρήματα από τη Νεολιθική Εποχή, ανάμεσα σε αυτά και η πινακίδα του Δισπηλιού, η οποία χρονολογείται από το 5.260 π.Χ., περίπου δηλαδή στα τέλη της Mέσης Nεολιθικής Περιόδου. Οι αρχαιολογικές έρευνες που συνεχίστηκαν συστηματικά στο σημείο αποκάλυψαν περισσότερες πληροφορίες για έναν μεγάλο και πολύ δομημένο, λιμναίο οικισμό της Μέσης και Νεότερης Νεολιθικής Εποχής, ο οποίος δεν είναι μόνο ο παλαιότερος που έχει βρεθεί στην Ευρώπη, αλλά και ένας από τους πιο σημαντικούς. Μάλιστα, ο εντοπισμός του αποτελεί σπουδαίο γεγονός για τα ελληνικά αρχαιολογικά δεδομένα, καθώς είναι ο πρώτος λιμναίος οικισμός που σκάφτηκε ποτέ στη χώρα.
Οι μελετητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι στον οικισμό του Δισπηλιού έζησαν περίπου 3.000 άνθρωποι σε μια πολύ οργανωμένη κοινωνία. Τα ευρήματα που έχουν έρθει στο φως αποδεικνύουν ότι οι κάτοικοι του οικισμού ήταν σε θέση να κατασκευάσουν εργαλεία και σκεύη από καθημερινά υλικά που έβρισκαν στη φύση, εξέτρεφαν ζώα, είχαν ανέπτυξαν το δικό τους σύστημα γραφής, ενώ είχαν δημιουργήσει και μία πρώιμη μορφή μουσικής. Κάλυπταν τις βασικές τους ανάγκες σίτισης ψαρεύοντας και είχαν βρει διάφορους τρόπους για να αποθηκεύουν την τροφή τους. Τα σπίτια τους ήταν είτε χτισμένα σε κυκλικό είτε σε ορθογώνιο σχήμα και αρκετές φορές ήταν τοποθετημένα μέσα στη λίμνη, στηριγμένα πάνω σε πασσάλους που τα προστάτευαν από το νερό.
Σήμερα μπορείτε να επισκεφθείτε ένα αρχαιολογικό πάρκο που αποτελεί πιστή αναπαράσταση του Δισπηλιού, όπως ήταν στα χρόνια της Μέσης Νεολιθικής Περιόδου. Στο πάρκο υπάρχουν στημένες οκτώ καλύβες σε φυσικό μέγεθος που θα σας μεταφέρουν στην καθημερινότητα του ανθρώπου των προϊστορικών χρόνων. Ο σχεδιασμός του σημερινού οικισμού, όπως και οι διαστάσεις των καλυβών, βασίζονται εξ ολοκλήρου στα αποτελέσματα των αρχαιολογικών μελετών και των ευρημάτων που εντοπίστηκαν στην περιοχή στο πέρας των δεκαετιών. Οι καλύβες έχουν κατασκευαστεί από κορμούς δέντρων, κλαδιά και σχοινί, ενώ η λάσπη της λίμνης χρησιμοποιήθηκε για να φτιαχτεί ο σοβάς κάθε σπιτιού. Οι στέγες είναι σκεπασμένες με άχυρα.
Επίσης στις καλύβες έχουν τοποθετηθεί αρκετά αντίγραφα των ευρημάτων που εντοπίστηκαν στον οικισμό κατά τη διάρκεια των αρχαιολογικών ερευνών. Ανάμεσα σε αυτά και κάποια εργαλεία κατασκευασμένα από πυριτόλιθο, αντικείμενα καθημερινής χρήσης όπως αγγεία, πιάτα και κύπελλα φτιαγμένα από πηλό, αλλά και οστά ζώων.
Στο χωριό Δισπηλιό θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε και το μουσείο του οικισμού, στο οποίο βρίσκονται όλα τα αυθεντικά ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Αρκετά από αυτά είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά σχετικά με το πόσο εξελιγμένη ήταν η ζωή των ανθρώπων του Δισπηλιού. Για παράδειγμα, μια φλογέρα κατασκευασμένη από οστά μαρτυρά την ύπαρξη πρώιμης μουσικής, ενώ ένα από τα σπουδαιότερα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στο σημείο, η επιγραφή του Δισπηλιού, αποκαλύπτει, πέρα από κάθε αμφιβολία, την ύπαρξη μιας αρχικής μορφής γραπτού λόγου.
Πηγή: visitgreece.gr
